തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്ക്നിയമനുസരിച്ച് മാലിന്യ സംസ്കരണം തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബാധ്യതയാണ്.എന്നാൽ, കേരളത്തിൽ എത്രമാത്രം ഇത് പ്രയോഗികമാകും എന്നത് സംശയമുള്ള കാര്യമാണ്. എല്ലാവരും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഖരമാലിന്യങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി സംസ്കരിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവ് നമ്മുടെ തദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നു സ്വായത്തമാക്കും എന്നത് ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ചോദ്യമാണ്. കേരളം ജനസാന്ദ്രത കൂടുതലുള്ള പ്രദേശമാണ്. നഗരവത്കരണവും കൂടുതലാണ്. ഉയർന്ന ജീവിതനിലവാരം നിലനിർത്തുന്നവരുമാണ്. പ്രകൃതിസ്രോതസുകളുടെ ഉപയോഗം അധികമാണ്. അതിനാൽതന്നെ മാലിന്യങ്ങളും അധികമാകും. കേരളത്തിന്റെ സ്ഥിതി മറ്റു പല സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നും വിഭിന്നമാണ്.
റെയിൽവേയും മാലിന്യങ്ങളുംറെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ പല തരത്തിലുളള മാലിന്യങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. തിരുവനന്തപുരം മാത്രമല്ല, എല്ലാ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളും മാലിന്യ സ്രോതസുകളാണ്. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ സംവിധാനം മാത്രമുപയോഗിച്ച് എല്ലാ ഖരമാലിന്യങ്ങളെയും സംസ്കരിക്കുക എളുപ്പമല്ല. തിരുവനന്തപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പോലെയുളള വലിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വന്തം നിലയിൽ ഇതിനാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയാണു വേണ്ടത്.
സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളെയും സഹകരിപ്പിക്കാം. ഇതിന് നിയമനിർമാണം ആവശ്യമായി വരും. ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കിയാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സംവിധാനങ്ങളിൽനിന്നു ലാഭവുമുണ്ടാക്കാം.
സ്രോതസിലെ സംസ്കരണംസ്രോതസിലെ മാലിന്യസംസ്കരണം എന്നാൽ എവിടെയാണോ മാലിന്യം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് അവിടത്തന്നെ വേർതിരിക്കലും സംസ്കരണവും നടക്കണം എന്നതാണ്. ഇതിൽ നമുക്ക് നാമമാത്രമായ പുരോഗതിയേ നേടാൻ സാധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഇപ്പോൾ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ വീടുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും ശേഖരിച്ച് ഹരികർമസേനയ്ക്ക് കൈമാറുകയും ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ സ്വന്തം സ്ഥലത്തുതന്നെ സംസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്നതാണ് അനുവർത്തിക്കാവുന്ന സമീപനം.
പട്ടണങ്ങളിലെ ജൈവമാലിന്യം മാത്രം തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണ ശാലയിൽ സംസ്കരിച്ച് വളമാക്കി വിൽക്കുന്നു. സ്രോതസുകളിൽ സംസ്കരണം യഥാവിധി നടന്നാൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഖരമാലിന്യ ശുദ്ധീകരണ ശാലയിൽ മാലിന്യം കുറയും. ഈ പ്രക്രിയ എത്രമാത്രം ഫലവത്താകുന്നോ അതിനനുസരിച്ച് സംസ്ഥാനത്തെ ഖലമാലിന്യപ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടും. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആവശ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രാപ്തമാകുക എന്നതാണ്.
ജനങ്ങളും ഖരമാലിന്യവുംമാലിന്യ സംസ്കരണകാര്യത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ സഹകരണം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഏറെക്കാലമായി പറയുന്നുവെങ്കിലും ഇക്കാര്യത്തിൽ വലിയ പുരോഗതിയുണ്ടാക്കാൻ നമുക്കു സാധിച്ചിട്ടില്ല. ജനപ്രതിനിധികൾ ഉണർന്നു പ്രവർത്തിച്ച് ഇക്കാര്യത്തിൽ പരിഹാരമുണ്ടാക്കണം. വീടുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും നല്ല ഖര-ദ്രവമാലിന്യ സംസ്കരണ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറണം. അല്ലാതെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെയോ സർക്കാരിനെയോ മാത്രം കുറ്റം പറഞ്ഞിട്ടു കാര്യമില്ല. എല്ലാവരും എല്ലാ വിഭാഗീയതയും മറന്ന് ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കേണ്ട കാലഘട്ടമാണിത്.
പ്ലാസ്റ്റിക് നിരോധനംപ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ പൂർണമായും സംഭരിച്ച് റീസൈക്കിൾ ചെയ്ത് പുനരുപയോഗിച്ചില്ലെങ്കിൽ കാര്യങ്ങൾ അപകടമാണ്. അത് വലിയ നാശങ്ങൾക്കിടയാക്കും. അങ്ങനെ ഒരു സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ പരിപൂർണ പ്ലാസ്റ്റിക് നിരോധനം നടപ്പിലാക്കേണ്ടിവരാം. ആ അവസ്ഥയിൽ പെട്ടെന്ന് ആളുകൾക്കു പ്രയാസമുണ്ടാകുമെങ്കിലും അത് അനിവാര്യമാണെങ്കിൽ ചെയ്യാതെ മറ്റു മാർഗമില്ല.
(ചെറുതുരുത്തി ജ്യോതി എൻജിനിയറിംഗ് കോളജ് സിവിൽ എൻജിനിയറിംഗിൽ അസോസിയേറ്റ് പ്രഫസറാണ് ലേഖകൻ).