ഒന്നാമത്തേതും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും മാലിന്യങ്ങളെ ജൈവം, പ്ലാസ്റ്റിക്, ലോഹം, രാസ, ഇലക്ട്രോണിക് എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കലാണ്. അത് വീടുകളിൽ നിർബന്ധമായും ചെയ്യാൻ നിയമം മൂലം നിഷ്കർഷിക്കണം. രണ്ടാമതായി, വീടുകളിലെ ജൈവമാലിന്യം വീടുകളിൽതന്നെ സംസ്കരിക്കാനുതകുന്ന തരത്തിലുള്ള കമ്പോസ്റ്റിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും അവ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്നും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ ഉറപ്പുവരുത്തണം.
അല്ലെങ്കിൽ വാർഡ് തലത്തിൽ ഒരോ കമ്പോസ്റ്റിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും അതിലേക്ക് ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിലെങ്കിലും ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ചെത്തിക്കാനുള്ള സംവിധാനം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം. അതുവഴി ലഭ്യമാകുന്ന കമ്പോസ്റ്റ് നല്ലൊരു വരുമാനമാർഗവും കൂടിയാണ്. സാധിക്കുമെങ്കിൽ ഇത് ഏതെങ്കിലും പ്രൈവറ്റ് ഏജൻസികളെ ഏൽപ്പിക്കാവുന്നതുമാണ്.
മൂന്നാമതായി എല്ലാ വാർഡിലും കൃത്യമായ ദൂരത്തിൽ ഇടവിട്ട് പ്ലാസ്റ്റിക്, ലോഹ മാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനായി വലിയ ബിന്നുകൾ സ്ഥാപിച്ച്, അവ നിറയുമ്പോൾ എടുത്ത് പുനഃചംക്രമണത്തിനും പുനരുപയോഗത്തിനുമായി നൽകുകയും വേണം. ഓരോ വീട്ടിലെയും പ്ലാസ്റ്റിക്, ലോഹ മാലിന്യങ്ങൾ വീട്ടുകാർ തന്നെ വൃത്തിയാക്കി അതത് ബിന്നുകളിൽ സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ അനുശാസിക്കുക. അവ സിസിടിവിയിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കുക.
നാലാമതായി, രാസമാലിന്യങ്ങൾ (പെയിന്റ്, പെയിന്റ് ടിന്നറുകൾ, കീടനാശിനികൾ, മറ്റു രാസവസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയവ), ഇലക്ട്രോണിക് മാലിന്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ശേഖരിക്കാനായി ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലം ഓരോ വാർഡിലും നിശ്ചയിച്ച് കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കെല്പുള്ള കേന്ദ്രീകൃത ഏജൻസികളെ ഏൽപ്പിക്കുക.
അഞ്ചാമത്തേതും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായത്: കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, ഹോട്ടലുകൾ, വിനോദകേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിൽനിന്നുള്ള മാലിന്യങ്ങൾ തരംതിരിച്ചു സൂക്ഷിക്കാനും അവയെ അവിടെനിന്ന് ഓരോ തരത്തിലുള്ളതും അതതിനു യോജിച്ച രീതിയിൽ സംസ്കരിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തിക്കാനായി ആവശ്യമുള്ള ഫീസ് ഈടാക്കുക.
വർഷാവർഷം ലൈസൻസ് പുതുക്കുമ്പോൾ ഇതിന് വേണ്ടിവരുന്ന ഫീസുകൂടി അടച്ചാലേ ലൈസൻസ് തുടർന്ന് ലഭിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന നിയമം ഉണ്ടാക്കുക. അവർക്ക് ആവശ്യമായ ബോധവത്കരണ ക്ലാസുകൾ നടത്തുക.
വാർഡ് മെംബർമാർ, കൗൺസിലർമാർ എന്നിവർ തങ്ങൾ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ എവിടെയെങ്കിലും മാലിന്യങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടനെ അതിന്റെ ഉറവിടത്തെപ്പറ്റി ഗൗരവവും ത്വരിതവുമായ അന്വേഷണം നടത്തേണ്ടത് തങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായി കണക്കാക്കുക.
എല്ലാറ്റിനുമുപരി, മാലിന്യം മനുഷ്യരാശിയുടെ ഭാവിക്കും പരിസ്ഥിതിക്കും സാരമായ അപകടമാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടാക്കാനുള്ള എല്ലാവിധ പ്രവർത്തനങ്ങളും വേണ്ട നിയമ സംവിധാനങ്ങളും, അവ മുഖം നോക്കാതെ നടപ്പിലാക്കാനുള്ള ആർജവവും ഭരണനേതൃത്വത്തിനും പൗരന്മാർക്കും ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുക. ചുറ്റുപാടുകളിലെ മാലിന്യമാണ് വിദേശികൾ ഒരു നാട്ടിലെ മനുഷ്യരുടെ സംസ്കാരത്തെ അളക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അളവുകോൽ എന്ന് മനസിലാക്കുക.
ഇച്ഛാശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ നിഷ്പ്രയാസം നടപ്പിലാക്കാവുന്ന മേൽസൂചിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ ചെയ്താൽ മാത്രം മതി നമ്മുടെ നാട് സംസ്കാരസമ്പന്നരായ മനുഷ്യർ താമസിക്കുന്ന ഇടമാണെന്ന ബഹുമതി ലഭിക്കാൻ. നമ്മുടെ അനന്തര തലമുറകൾക്ക് ആരോഗ്യത്തോടെ ജീവിക്കാൻ. അതിനുള്ള തിരിച്ചറിവ് സകലർക്കും ഉണ്ടാകട്ടെ.
(പരിസ്ഥിതി ഗവേഷകനും റിട്ട. കെമിസ്ട്രി പ്രഫസറുമാണ് ലേഖകൻ)